Gen Z đang mang đến làn gió mới cho văn hóa thưởng thức cà phê Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở những chuỗi cà phê thương mại, thế hệ trẻ ngày nay ưu tiên trải nghiệm cá nhân hóa với cà phê nguyên chất - nơi họ được tự do thể hiện cá tính và sở thích riêng. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết xu hướng này, từ nguyên nhân hình thành đến cách Gen Z định hình lại thị trường cà phê hiện đại, cùng những gợi ý từ chuyên gia về các lựa chọn phù hợp.
Gen Z không đến thuần túng cà phê thơm, họ chọn cả mùi – chọn sự muốn hiểu
Mối thế hệ không đóng cả phễu theo thói quen cũ. Gen Z không đến thuần túng cà phê thơm, họ chọn cả mùi – chọn sự muốn hiểu. Xu hướng cá nhân hóa gu đang khiến thị trường cà phê Việt thay đổi từng ngày.
Theo khảo sát mới nhất từ Nielsen IQ (2023), 72% người tiêu dùng Gen Z (sinh từ 1997-2012) tại Việt Nam cho biết họ sẵn sàng trả thêm tiền cho những trải nghiệm cá nhân hóa và đặc biệt là các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Đây chính là lý do khiến thị trường cà phê nguyên chất đang có sự tăng trưởng mạnh mẽ trong phân khúc người tiêu dùng trẻ.
Cà phê không còn là "một kiểu cho tất cả"
Thế hệ trước: quen uống cà phê đắng – đắng – đặc. Cách tiếp cận này đến từ thói quen tiêu dùng khi nguồn cung cà phê còn hạn chế, và cà phê chủ yếu được xem là thức uống kích thích tỉnh táo hơn là một trải nghiệm thưởng thức đa dạng.
Người trẻ hiện đại: chọn theo mood, thời điểm, cảm xúc cá nhân. Gen Z tiếp cận cà phê như một phần của lifestyle, họ tìm kiếm các hương vị phù hợp với tâm trạng, hoạt động và thời gian trong ngày. Theo nghiên cứu của Euromonitor International (2023), 65% người tiêu dùng Gen Z tại châu Á xem việc lựa chọn đồ uống là cách biểu đạt cá tính.
Trải quen "thử – chọn – gìn giữ" dần trở thành gu riêng. Điều này thể hiện tính cách của Gen Z - họ thích khám phá, trải nghiệm nhiều lựa chọn trước khi quyết định, và khi đã tìm ra điều mình yêu thích, họ trở nên trung thành với sự lựa chọn đó.
Vì sao Gen Z ưu tiên cà phê nguyên chất?
Tìm hiểu rõ nguồn gốc – xuất xứ – phương pháp chế biến. Theo báo cáo của Specialty Coffee Association (2023), 78% người tiêu dùng Gen Z tại khu vực Đông Nam Á quan tâm đến nguồn gốc và câu chuyện đằng sau sản phẩm cà phê họ tiêu thụ. Họ đánh giá cao tính minh bạch và muốn hiểu rõ về quy trình từ hạt đến tách.
Không chương trình lớn – muốn biết mình đang uống gì.
Gen Z là thế hệ lớn lên cùng internet và có khả năng tiếp cận thông tin dễ dàng. Họ không hài lòng với những thông điệp marketing mơ hồ mà mong muốn thông tin rõ ràng về thành phần, hương vị và đặc tính của cà phê họ đang thưởng thức.
Coi cà phê là một phần lifestyle, không chỉ là thói quen. Đối với Gen Z, cà phê không đơn thuần là thức uống để tỉnh táo mà còn là một phần của phong cách sống, một cách để thể hiện cá tính và kết nối với cộng đồng có chung sở thích. Theo nghiên cứu của JWT Intelligence (2022), 67% Gen Z xem việc lựa chọn đồ uống là cách biểu đạt giá trị cá nhân.
"Không cần đắt kỷ – nhưng cần thật." Câu nói này phản ánh triết lý tiêu dùng của Gen Z - họ không nhất thiết tìm kiếm những sản phẩm đắt tiền, nhưng đề cao tính xác thực và chất lượng thực sự. Họ sẵn sàng chi trả cho những sản phẩm có giá trị thực và phù hợp với quan điểm cá nhân.
Gen Z ưu tiên cà phê nguyên chất, không phải vì nó khác mà còn vì giá trị trải nghiệm. Gen Z tìm kiếm sự xác thực và trải nghiệm đích thực trong mọi khía cạnh của cuộc sống, kể cả trong việc thưởng thức cà phê.
Một số gu vị điển hình của người trẻ hiện đại
Gu vị
|
Mô tả hương vị
|
Họ chọn gì
|
Nhẹ – thanh – dễ uống
|
Lưu lại thanh ngọt, vẫn có nhẹ nhàng
|
Arabica Cầu Đất, Blend nhẹ
|
Đậm – hậu ngọt – rõ ràng
|
Thích vị đậu, mùng vỏ cám
|
Fine Robusta rang vừa
|
Chua thanh – hậu caramel
|
Lê và nho, không theo lối cũ
|
Natural Fine Robusta, Honey
|
Xu hướng ưa chuộng của Gen Z đang làm thay đổi cả cách các roaster (chuyên gia rang xay) thiết kế profile rang.
Điều này phản ánh xu hướng Gen Z tìm kiếm hương vị phức tạp và tinh tế hơn trong cà phê, thay vì chỉ đơn thuần là vị đắng mạnh của rang đậm.
Gợi ý nhẹ nhàng từ Coffeecherry
Với những ai đang tìm cà phê nguyên chất, để định hướng vị và lựa chọn theo gu, Coffeecherry cung cấp một số lựa chọn:
Fine Robusta Ea-Tân – gu đậm, hậu ngọt, nhiều note hương phong phú (caramel, hoa quả, rượu,..). Đây là lựa chọn phù hợp cho những người thích vị đậm, độ đắng vừa phải và có hậu vị ngọt nhẹ, đặc trưng của vùng đất bazan Tây Nguyên.
Robusta Premium rang mức Medium – vị cân bằng, dễ uống. Phù hợp với những người mới bắt đầu khám phá cà phê nguyên chất, mang đến trải nghiệm cân bằng giữa đắng, chua và ngọt.
Blend nhẹ nhàng giữa Robusta Đắk Lắk x Arabica Cầu Đất. Đây là sự kết hợp tinh tế giữa Arabica và Robusta, mang đến hương vị hài hòa, dễ uống hàng ngày mà không gây cảm giác nặng nề.
"Tất cả đều là những cà phê nguyên chất được kiểm soát từ khâu nguyên liệu đến rang, không tẩm ướp, không phụ tiện phụ gia."
Kết luận
Cá nhân hóa gu cà phê không phải xu hướng nhất thời – mà là cách Gen Z định hình mối quan hệ của họ với cà phê không áp đặt, không sao chép – đến đến gần với "chính hiểu mình và mình".
Thông qua việc khám phá và lựa chọn cà phê nguyên chất, Gen Z không chỉ thể hiện cá tính mà còn tạo ra một nền văn hóa cà phê mới - nơi mỗi tách cà phê là một câu chuyện cá nhân, một trải nghiệm riêng biệt đáng trân trọng. Đây không phải là xu hướng tạm thời mà là sự chuyển dịch sâu sắc trong cách thưởng thức và đánh giá cà phê của thế hệ mới.