“Những gì chúng tôi quan sát được đến lúc này cho thấy Espirito Santo có thể bước vào một vụ thu hoạch với sản lượng giảm nhẹ so với năm 2025, nhưng chất lượng tốt hơn”, ông nói.
Trong khi vụ thu hoạch robusta 2026 tại Brazil mới ở giai đoạn đầu, các tín hiệu từ bang Espirito Santo – thủ phủ robusta lớn nhất nước này – đang phản ánh một nghịch lý ngày càng rõ của thị trường cà phê toàn cầu: chất lượng hạt được cải thiện, nhưng áp lực lợi nhuận đối với nông dân lại gia tăng.
Trao đổi với Reuters hôm 12/5, ông Luiz Carlos Bastianello, Chủ tịch hợp tác xã Cooabriel, cho biết những lô cà phê đầu tiên của niên vụ mới cho thấy chất lượng hạt năm nay có xu hướng đồng đều và ổn định hơn vụ trước, dù sản lượng có thể giảm nhẹ. Theo ông, thời tiết tại Espirito Santo trong giai đoạn phát triển trái thuận lợi hơn năm ngoái, giúp cây robusta đạt độ chín tốt hơn khi bước vào thu hoạch. “Các đánh giá ban đầu cho thấy sản lượng có thể thấp hơn năm 2025, nhưng bù lại, chất lượng đang cho tín hiệu tích cực hơn đáng kể”, ông nói.
Cooabriel hiện là hợp tác xã lớn nhất Brazil đối với dòng cà phê canephora – nhóm cà phê bao gồm conilon, loại thường được thị trường quốc tế xếp chung vào robusta.
Dù chưa đưa ra dự báo cuối cùng cho niên vụ 2026, cơ quan nông nghiệp Conab của Brazil hiện ước tính sản lượng canephora cả nước đạt khoảng 22,1 triệu bao loại 60 kg, tăng 6,4% so với năm trước. Phần lớn nguồn cung tiếp tục đến từ Espirito Santo – khu vực nhiều năm qua đóng vai trò trung tâm của robusta Brazil.
Tuy nhiên, phía sau câu chuyện chất lượng là áp lực chi phí đang ngày càng lớn. Theo ông Bastianello, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt những rủi ro liên quan tới vận tải qua eo biển Hormuz, đã khiến giá phân bón và vật tư nông nghiệp leo thang trong vài tháng gần đây. Tốc độ vận chuyển hàng hóa toàn cầu chậm lại cũng kéo theo chi phí logistics tăng mạnh. Điều khiến nông dân lo ngại hơn nằm ở chỗ giá robusta hiện không còn duy trì ở vùng đỉnh như năm ngoái. Nếu cùng kỳ năm 2025, mỗi bao robusta từng được giao dịch quanh mức 1.700 real Brazil, thì hiện giá đã giảm gần một nửa, xuống khoảng 880 real.
Theo giới phân tích, thị trường robusta toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái cân bằng sau chu kỳ tăng nóng kéo dài vì thiếu hụt nguồn cung và biến động khí hậu tại châu Á.
Tuy nhiên, trong bối cảnh giá giảm, Brazil lại đang chuyển hướng mạnh hơn sang chiến lược nâng chất lượng robusta thay vì chỉ mở rộng sản lượng.
Từ năm ngoái, chính quyền bang Espirito Santo đã bắt đầu triển khai nhiều chương trình hỗ trợ nông dân cải thiện chất lượng canephora, hướng tới phân khúc Fine Robusta – dòng robusta chất lượng cao đang được thị trường specialty coffee chú ý nhiều hơn.
Xu hướng này diễn ra đồng thời với việc nhiều nhà rang xay quốc tế bắt đầu thay đổi quan điểm về robusta, từ nguyên liệu giá rẻ cho cà phê hòa tan sang một dòng cà phê có thể tạo giá trị cao hơn nếu được canh tác và sơ chế đúng cách.
Theo ông Bastianello, áp lực hiện nay buộc người trồng robusta Brazil phải thay đổi tư duy sản xuất nếu muốn duy trì lợi nhuận trong dài hạn. “Ngành robusta không còn có thể cạnh tranh chỉ bằng sản lượng. Chất lượng sẽ là yếu tố quyết định giá trị trong những năm tới”, ông nói.